Amabandla Amakristu kaNakulunkulu
Inombolo 002
UNkulunkulu Esimkhuleka
(Uhlelo 1.1 19940312-19980613)
Kukhona ukudideka okuningi mayelana nokuthi ngubani noma yini uNkulunkulu
weBhayibheli. Esinye isizathu ukuguqulwa kwamagama amaningi aseHebheru adukisayo mayelana noNkulunkulu kwaba negama elilodwa
lesiNgisi elithi "God", okuholele ekulahlekelweni okukhulu kwemininingwane nolwazi, okuvula indlela yezimfundiso ezingamanga ezifana neTrinitarianism, Binatarianism, polytheism, nokukhonza izingelosi. Leli phepha ligxile
ekuchazeni isidalwa esingunkulunkulu oyedwa wangempela weTestamente Elidala neTestamente Elisha futhi okufanele
kube yisihloko sokukhonza kwabantu.
Christian
Churches of God
Ibhokisi Lezincwadi 369, WODEN ACT 2606, AUSTRALIA
Imeyili: secretary@ccg.org
(Ilungelo lobunikazi © 1994, 1998 Wade Cox)
(tr. 2026)
Leli phepha lingakopishwa futhi lisatshalaliswe ngokukhululekile inqobo nje uma likopishwa
lonke ngaphandle kokuguqulwa noma ukususwa. Igama lomshicileli nekheli kanye nesaziso selungelo lobunikazi kumele kufakwe. Akukho mali ekhokhwayo kubamukeli bamakhophi asatshalaliswayo. Izicaphuno ezimfushane zingafakwa ezindatshaneni zokugxeka nasezibuyekezweni ngaphandle kokwephula ilungelo lobunikazi.
Leli phepha
litholakala ekhasini
le-World Wide Web:
http://www.logon.org
kanye no-http://www.ccg.org
UNkulunkulu Esimkhuleka
Umehluko oyinhloko phakathi kwamaKholwa akhethiweyo kanye nebuKristu obubizwa ngokuthi obujwayelekile wukuhlukaniswa okuvela ekuqondeni ubunjalo bukaNkulunkulu esimkhuleka. Ubunkulunkulu buhlelo olwandiselwe eBhodi. Lelo Bhodi libhekiswa kuso ezHubo nakwezinye izincwadi ezibhekiswe ngezansi, kanti Isihlalo sobukhosi sikaNkulunkulu neBhodi Yabakhulu zichazwe kuSambulo 4:1 kuya ku 5:14. Leli Khonsili elihlanganisa uJesu Kristu njengeMvana noMpristi Omkhulu (kusuka kuHeb. 8:1-2) liyakhonza futhi liyakudumisa iNkosi uNkulunkulu Onamandla Onke (IsAmbulo 4:8-11).
IsAmbulo 4:8-11 Lezo zilwane ezine, ngayinye zazo yayinemaphiko ayisithupha ezungeze yona; zazigcwele amehlo ngaphakathi: futhi abaphumi ebusuku nasemini, besho bathi, O Ngcwele, O Ngcwele, O Ngcwele, Nkosi Nkulunkulu
Onamandla Onke, owaba khona,
okhona, nowuzokuba khona. 9 Futhi lapho lezo zidalwa
zinika udumo nenhlonipho nokubonga lowo ohleli esihlalweni
sobukhosi, ophilayo phakade naphakade, 10 Abadala abangamashumi amabili nane bawela
phansi phambi kwalowo ohleli esihlalweni sobukhosi, bamkhuleka lowo ophilayo phakade naphakade, baphonsa izicoco zabo phambi
kwesihlalo sobukhosi, besho bathi, 11 Ufanele, Nkosi, ukuthola udumo, nenzuzo, namandla; ngokuba wena wadala zonke
izinto, futhi ngenjabulo yakho zakhiwa, zaba khona.
(KJV)
Ekukhonzeni uNkulunkulu, UKristu wanikela ngempilo yakhe, njengoba umpristi ngamunye kumele abe nokuthile ayenikela kuNkulunkulu njengembingelelo (Heb. 8:3). IsAmbulo 4:8-11 ibonisa ukuthi iNkosi uNkulunkulu Onamandla Onke uhlezi esihlalweni sobukhosi ngaphezu kwabakhulu abaphinde babekwa ezihlalweni zobukhosi. Nokho, izicoco zabo zingaphansi kweNkosi uNkulunkulu Onamandla Onke ngokuthanda kwakhe adale zonke izinto. UnguNkulunkulu weNkosi uJesu Kristu neMhlangano.
UNkulunkulu Osekelelwe Phezulu, uNkulunkulu uBaba
Ngokwezokuthi okungenhla kanye noMbhalo Wezinkolelo ZobuKristu (No. A1), uNkulunkulu Ophakeme kunabo Bonke emkhathini uyena uNkulunkulu. UnguSomandla, uMdali nomgcini wezulu nomhlaba nazo zonke izinto ezikuzo. (Gen. 1:1; Neh. 9:6, Ps. 124:8; Isa. 40:26,28; 44:24; Acts 14:15; 17:24,25; Rev. 14:7). Yena yedwa ongasoze afe (1Tim. 6:16). UnguNkulunkulu wethu noBaba kanye noNkulunkulu noBaba kaJesu Kristu (Johane 20:17). UnguNkulunkulu Osekelelwe Phezulu (Genesise 14:18; Inombolo 24:16; Duteronomi 32:8; Marku 5:7) kanye noNkulunkulu Oyedwa Wangiqiniso (Johane 17:3; 1 Johane 5:20).
UJesu iNdodana
kaNkulunkulu
UJesu ungumfanekiso kaNkulunkulu ongakabonakali, eyokuqala ezalelwe (prõtotokos) ekudalweni (Kol. 1:15) ngaleyo ndlela ukuqala (arche) kokudalwa kukaNkulunkulu (IsAmb. 3:14). Ungumfana oyedwa (monogene) kaNkulunkulu (Mat. 3:17; Jn. 1:18; 1Jn. 4:9), okhuliswe nguMoya oNgcwele wazalwa entombazeni uMariya (Luk. 1:26-35) UnguKristu noma uMesiya (Mat. 16:16; Jn. 1:41), othunywe nguNkulunkulu ukuba uMsindisi nesiKhululi sethu (Mat. 14:33; Jn. 8:42; Eph. 1:7; Tit. 2:14).
Ukuqonda ukuthi sigcoba bani kubonakaliswa futhi ngezimpawu ezimbili ezihlangene nokuqonda ubunjalo bukaNkulunkulu okwakha isisekelo sokubhiyozwa kwabakhulunyelwe. Lezi zimpawu ezimbili yilezi:
1. iSabatha (kusuka ku-Eks. 20:8,10,11; Duteronomi 5:12). ISabatha isibonakaliso phakathi kwethu noNkulunkulu osenza sihlanzeke (Eks. 31:12-14); futhi
2. iPasika. IPhasika iyisibonakaliso noma isitembu lapho, kusukela ku-Eksoda 13:9,16, iPasika, kuhlanganise Nesinkwa Esingenasivuno, iyisibonakaliso soMthetho weNkosi (Duteronomi 6:8) kanye nokukhululwa kwayo kwe-Israyeli (Duteronomi 6:10) okwandiswa, kusukela eTestamenteni Elisha, kubo bonke abaseKristu (Roma 9:6; 11:25-26).
Lezi zimpawu zoMthetho, uSabatha nePhasika, zihloselwe ngokukhethekile ukuvikela ekukhonzweni kwezithombe (Deut. 11:16) . Lezi zimpawu ziyisiginesha esandleni nasebusweni sabakhethiweyo bakaJehova futhi ngokubhapathizwa zisakha isisekelo sokugineshwa kwabangu-144,000 bezinsuku zokugcina ku-IsAmbulo 7:3.
Umthetho kaNkulunkulu
Uphuma Ekubulungiseni Okungaguquki Kwemvelo Yakhe
Umthetho kaNkulunkulu uphuma emvelweni kaNkulunkulu ngakho-ke umi phakade njengoba uNkulunkulu yena engaguquki, enguMnene ngokuyisisekelo njengomgogodla wokubulungisa okuphelele.
KuMarku 10:18 uKristu wathi: 'Kungani ungibiza ngokuthi ngimuhle? UNkulunkulu kuphela ongumuhle.' Ubuhle bukaNkulunkulu busiholela sonke ekuziphendukeleni (Roma 2:4). Ubunjalo bukaNkulunkulu bungobuhle obungaguquki. Izidalwa zasezulwini zithola ingxenye yobunjalo bakhe. Ngakho-ke zihlala zingaguquki ekubunjeni nobuhle bukaNkulunkulu. Ngale ndlela uKristu uyafana izolo, namuhla, naphakade (aiõnas) (Heb. 13:8). Abakhethiweyo, ngokuthatha ubunjalo bukaNkulunkulu (2Pet. 1:4), baba yingxenye yobuphristi bukaNkulunkulu, obukaMelkisedeki obungadluliselwa (aparabaton) noma obungashintshi kuze kube phakade (aiõna) (Heb. 7:24). UKristu uyakwazi ukusindisa ngokuphelele labo abasondela kuNkulunkulu ngaye (bona Heb. 7:25 Marshall's Greek-English Interlinear). Kodwa akayena umuntu okufanele ukukhonza noma uNkulunkulu oyalela ngokuthanda kwakhe.
Umthetho kaNkulunkulu kumele ulandelwe ngokholo hhayi ngemisebenzi (Roma 9:32).
Ukukhonza uNkulunkulu
Isikhundla esiyinhloko kanye nophawu oluyinhloko lwabakhethiweyo kube njalo futhi kuhlale kuyikukholwa ngokuphelele kuNkulunkulu oyedwa kanye nokukholwa ebudlelwaneni bokuzithoba bukaJesu Kristu. Asikhonzi omunye u-Elohim ngaphandle kukaNkulunkulu ongumBaba (Eks. 34:14, Duteronomi 11:16) noma sizobhujiswa (Duteronomi 30:17-18) . UNkulunkulu wanikeza umyalo wakhe wokuqala othi:
I-Eksodu
20:2 "NginguJehova uNkulunkulu wakho okukhiphe ezweni laseGibhithe, ezweni lobukhoboka. Ungabi nabanye onkulunkulu (elohim) ngaphambi kwami."
Umqondo wokuthi 'phambi' lapha uwokuthi 'ngasemaceleni' njengokuthi endaweni ka noma ngaphandle kwegunya likaNkulunkulu esiqonda ukuthi ungunguBaba. (Ukuze uthole incazelo ye-elohim eyandisiwe, bheka iphepha Elikhethiweyo njenge-Elohim (No. 001)).
Kumele sithande iNkosi uNkulunkulu wethu futhi simkhonze ngentliziyo yethu yonke nangomphefumulo wethu wonke, okusho ukuthi sikhonze ngobunjalo bethu bonke, futhi ngokulandelana kwalokho sizothola imvula ngesikhathi sayo ekhiqiza izitshalo nezinkundla zokudla izimvu zethu. Ngamanye amazwi, sizondliwa ngokwanele (Duteronomi 11: 13-15). Kodwa sinenkontileka entsha lapho iNkosi imisa imithetho yayo ezingqondweni zethu futhi iyibhala ezinhliziyweni zethu. UnguNkulunkulu wethu futhi thina singabakhonzayo, simkhonza ngokugcina imithetho yakhe ngokwemvelo yethu (Heb. 8:10-13) .
Kufanele sikhonze phambi kweNkosi uNkulunkulu wethu (Duteronomi 26:10; 1 Samuweli 1:3; 15:25). Kodwa ingabe lo Nkulunkulu ungamanyingi futhi kuvumelekile yini ukulinganisa abanye Naye noma ukusho ukuthi uJesu Kristu, iNdodana kaNkulunkulu, unguye uNkulunkulu? Impendulo ithi cha ngokuqinile!
UKristu waphonswa inselelo ehlane nguSathane, futhi empeleni ukuhlolwa kukaSathane kwaqala. USathane, owayeyiNkanyezi Yekuseni, uLucifer noma uMlethela-Ukukhanya waleli pulanethu (Isaya. 14:12) njengomgcini nomfundisi wayo, empeleni wayengomunye wama-Elohim noma onkulunkulu ababephansi kukaNkulunkulu uBaba.
UKristu wayezoba iNkanyezi ezovela kuJakobe kuNumeri 24:17. Ngakho-ke kwakuboniswe ezincwadini zikaMose ukuthi omunye weNkanyezi Zasesikhathi Sokusa ezishiwo ukuthi zazikhona ekupheleni kokudalwa kwale planethi kuJobe 38:7, omunye wama-elohim, wayengu ukuba umuntu kaJakobe nowakaDavide (IsAmb. 22:16).
Lo elohim esimazi njengoJesu Kristu wayengakabi iNkanyezi Yekuseni yaliplanethi. Leso sikhundla sasibanjwe nguSathane kusukela ku-Isaya 14:12 naseHezekeli 28:2-10.
UKristu wayegcotshiwe njenge-eloahim yakwa-Israyeli kusukela kuHubo 45:7 futhi egcotshiwe ngaphezu kwabalingani bakhe noma ozakwabo. Nokho uKristu wayengakabi ngempela esikhundleni seNkanyezi Yekuseni futhi ngeke athathe lezo zibopho kuze kufike ukuza kwakhe kwesibili. Lesi sikhundla nezibopho kuzokwabelwana ngazo noKristu ngabakhulunywe ngabo, ababelana ngobunjalo bakhe njengeNkanyezi Yekuseni ezinhliziyweni zabo (kuhumunyezwe njengeNkanyezi Yosuku ku-2Pet. 1:19). Abakhulunywe ngabo bathembisiwe ukuthi bazobamba iqhaza kuleli gunya kusukela ku-IsAmbulo 2:28.
USathane, njengeNkanyezi Yekuseni, waphikisa uNkulunkulu Osephezulu noma uNkulunkulu uBaba njengoba kushiwo ku-Isaya 14:12. Wazama ukukhuphuka noma ukuphakamisa isihlalo sakhe sobukhosi, isihlalo sobukhosi sikaNkulunkulu, ngaphezu kwezinkanyezi zikaNkulunkulu noma iKhonsili yama-Elohim.
Leli Bhunga liyinhlangano yama-Elohim noma onkulunkulu okukhulunywa ngabo kuHubo 82:1. Kuyathakazelisa ukuqaphela ukuthi u-Irenaeus, umfundi kaPolycarp, umfundi kaJohane, wayekholelwa ukuthi iHubo 82:1 lalibhekisela kumaTheoi noma onkulunkulu ababehlanganisa nabakhethiweyo, okungukuthi labo abamukelwe njengabantwana bakaNkulunkulu (Against Heresies, Bk. 3, Ch. 6, ANF, vol. 1, p.
419).
Kukhona Amadodana kaNkulunkulu amaningi, kusukela kuJobu 1:6; 2:1; 38:7; IHubo 86:8-10; 95:3; 96:4; 135:5, abaziwa ngokuthi iBene Elyon noma
Abantwana boMninimandla Onke (bona futhi
uSabourin SJ, The Psalms - Their Origin and Meaning, Alba House,
NY, amakhasi 72-74). Abakhethiweyo babantu nabo bahlanganiswa neSiboshwa seZulu njengabantwana bakaNkulunkulu kusuka kuRoma 8:14.Roma
8:14 Ngokuba bonke abaholwa nguMoya kaNkulunkulu, bangabantwana bakaNkulunkulu. (KJV)
Ngakho-ke uKristu nabakhethiweyo njengabantwana bakaNkulunkulu bayabunye noNkulunkulu ngomoya oNgcwele. Bayabunye kodwa hhayi ngendlela
amaTrinitarians abakusho ngayo. Ingabe kumele
sithi bangento eyodwa enkulu ngoba
uNkulunkulu ungowodwa? Cha. Lokhu kukhombisa
ukungahlakaniphi kobuTrinitarians
nokuthi kungani amaTrinitarians kumele baphikise ukuthi uKristu wayeyindodana eyodwa kaNkulunkulu, kanti amarekhodi eBhayibhelini akhombisa ukuthi akayena futhi wayengekho kusukela ekusungulweni komhlaba.
Uma kushiwo ukuthi Amadodana kaNkulunkulu kwakuyizigilazi, khona-ke kumele kuphinde kuthiwe uKristu uhlanganisiwe kulesi sigaba. Kusuka ku-IzEnzo 7: 35-39 kwakuyingelosi eyakhuluma noMose eSinayi futhi le ngelosi
yayinguKristu. KwabaseGalathiya
4:14 uPhawuli uzifananisa nengelosi kaNkulunkulu, uKristu uJesu. Futhi sizoba njengezingelosi
(Mathewu 22:30) njengokulandelana
noma isaggelos ngokukaLuka 20:36, sibe abazalwane bafana noKristu (Roma 8:17; Galathiya
3:29; Thithu 3:7; Heb.
1:14; 6:17; 11:9; Jas. 2:5; 1Pet. 3:7).
Ukukhombisa kweTestamente Elidala ukuthi uMesiya ungumngeli kaJehova kutholakala emaphepheni ethi Abakhethiwe njenge-Elohim (No.
001) kanye Nomngeli kaJehova (No. 024); (bona futhi Ekuhl. 3:4-6
lapho uNkulunkulu noma ama-elohim lapha ayengumngeli).
IHubo 89:6-8 ikhombisa ukuthi kunomkhandlu Wabangenqhelesi (ama-qedosim noma ama-qadoshim, asetshenziswa nangabantu) futhi ukuhlaziywa kombhalo kuzoveza ukuthi kunomkhandlu wangaphakathi nowangaphandle.Akukho
okungabazeka ngokuhlola imibhalo yenkathi yokuqala (i-DSS, i-Pseudepigrapha,
i-Ugaritic ne-Nag Hammadi) ukuthi kwakuqondwa ukuthi kunomkhandlu wasezulwini wabakwaNkulunkulu bebuqotho noma ama-Elohim obuqotho.
Ubuqotho (tsedek) nobulungisa ngesiHebheru yigama elifanayo. Kuqondwa ukuthi ziyinto efanayo. Ngakho-ke ukuphambuka kobulungisa okungazisoli kuvimbela abakhethiweyo ekuvukeni kokuqala.
USathane wakhishwa ezulwini ngenxa yesono sokuvukela, okuthi, ngoba kufuna
ukusungula intando efana noma engaphezu
kukaNkulunkulu uBaba, kuwukuthakatha (noma umthakathi njengoba kubhalwe ku-1 Samuweli 15:23). USathane wazama ukuzenza alingane noMninimandla Onke noma uNkulunkulu uBaba. UKristu, ngakolunye uhlangothi, akazange azame ukuzenza alingane noNkulunkulu, wabeka phansi intando yakhe (Johane 4:34).
KwabaseFilipi 2:6-9 [Yena] ekubeni
ngokwemvelo kaNkulunkulu akazange abheke ukulingana noNkulunkulu njengento okufanele ayibambe. Kodwa wazithoba, wathatha isimo sebakhonzi, wazalwa ngokufana kwabantu, futhi wabonakala njengomuntu, wazithoba waze wavuma ukufa - ngisho nokufa esiphambanweni!
Ngakho-ke uNkulunkulu wamphakamisela endaweni ephezulu kunazo zonke wamnika igama
eliphakeme kunazo zonke .
Ngakho-ke uNkulunkulu wamphakamisa uKristu ngenxa yokulalela ngoba wayengafuni ukulingana noNkulunkulu futhi wayengafuni ukumxosha uNkulunkulu njengoba ingxenye yesithathu yama-elohim nama-bene elohim empeleni bezifuna ukwenza.
KuLuka 10:18 uKristu wathi wambona uSathane
ewa, njengokukhanya kukagesi, esibhakabhakeni. uSathane wadonsa ingxenye yesithathu yezingelosi noma Iinkanyezi Zasezulwini (IsAmbulo 12:4). Lezi zingelosi zaphonswa phansi zihamba noSathane zaya emhlabeni (IsAmbulo 12:9).
Lokhu kubhujiswa kufanekiselwa
ukubhujiswa okukhulunywa ngakho kuSambulo 8:10 lapho ingelosi yesithathu iphinde ikhombise ukubhujiswa okubangelwa ukudilika kweNkanyezi Yomkhosi okubhujisa ingxenye yesithathu yokudaliwe.
USathane wazama ukuhlola uKristu ngezindlela eziningi. Okokuqala, uSathane wambiza uKristu ngokuthi uNdodana kaNkulunkulu kuMathewu 4:3; 4:6 kanye noLuka 4:3. Amadimoni nawo ambiza uKristu ngokuthi uNdodana kaNkulunkulu kuMathewu 8:29; Luka 4:41; noMarku 3:11. uSathane wazama ukumlinga uKristu ukuthi afakazele isikhundla sakhe njengoNdodana kaNkulunkulu ngokubonisa amandla, ngoba uNkulunkulu wayethembise ukuthi uzonika izingelosi zakhe umyalo ngaye eHubo 91:11,12. uSathane wehluleka ukukugcina kuzo zonke izindlela zakho futhi wengeza noma yinini. Ngakho-ke, ngokudlala ngamazwi eBhayibhelini, uSathane wazama ukuthatha kukaKristu impilo kaKristu.
Ngasikhathi sinye uKristu akazange alungise uSathane noma amadimoni ngokusho ukuthi wayenguNkulunkulu esikhundleni sokuba uNdodana kaNkulunkulu. Empeleni, akekho umdemoni owazama ukusekela inkohliso yokuthi uKristu wayenguNkulunkulu Omphezukonke kuze kube sekudlule ukufa kwakhe, ngenhloso yokusungula imfundiso eyayithi uKristu wayenguNkulunkulu ngendlela efanayo nangokulingana noNkulunkulu uBaba, ngaleyo ndlela bathola, ngemva kokufa kwakhe, inkohliso uKristu ayeyophikisa ngenkathi ephila.Kuzo zonke izilingo, inhloso kwakuwukudicilela phansi ukulalela kukaKristu kuNkulunkulu nokwephula iZibhalo. uSathane wazama ukwenza uKristu amkhuleke. Wathembisa uKristu ukubusa umhlaba uma wayezomkhuleka. UKristu akazange aphikise ilungelo lakhe lokudlulisela ukubusa kwakhe umhlaba noma ukuthi wayengumbusi. UKristu waphendula wathi:...
kubhaliwe: 'Kumele ukhuleke iNkosi uNkulunkulu wakho, futhi yena kuphela
okumele umkhonze.
uKristu akazange atshele uSathane ukuthi uSathane amkhonze yena kodwa wamkhombisa umthetho. uKristu akazange ngesikhathi esithile senkonzo yakhe athi ungumNkulunkulu. Wathi uyindodana kaNkulunkulu. Kwakungenxa yalesi sizathu wabekwa enkantolo. Njengoba kubhalwe kuMathewu 27:43:
Wamethemba uNkulunkulu. Makamsindise manje uNkulunkulu uma emfuna, ngoba
wathi, 'NginguNdodana kaNkulunkulu'
Lapha uKristu wakhala khona ukuze agcwalise iSibhalo kuHubo 22:1:
Nkulunkulu wami, Nkulunkulu wami, ungishiyeni?
Kuyacaca ukuthi uKristu akazange azibheke njengoNkulunkulu. Ukusho ukuthi wayeyingxenye
yesidalwa ayebizele kuso, ngesimo esifanayo,
ingxenye yaso eyayingeke ihlangabezane nokuhlupheka, kuyihlanya.
Okubaluleke kakhulu yifundiso lika-antiKristu elishiwo ku-1 Johane 4:1-2. Umbhalo wakudala
olungileyo lwe-1 Johane 4:1-2 ulungiswe kabusha
kusuka ku-Irenaeus (Ch. 16:8, ANF, Vol. 1, fn. p.
443).
Ngale ndlela niyazi umoya
kaNkulunkulu: Yonke imimoya evuma ukuthi
uJesu Kristu weza enyameni ivela
kuNkulunkulu; nomoya wonke owahlukanisa uJesu Kristu awuveli
kuNkulunkulu kodwa uwowomchasi-Kristu.
USocrates umlobi-mlando uthi (VII, 32, ikhasi 381) ukuthi lesi sigaba sasilimazwe yilabo ababefuna ukuhlukanisa ubuntu bukaJesu Kristu nobunkulunkulu bakhe.
Futhi kuLuka 22:70 bonke bathi: Ingabe-ke ungumNdodana kaNkulunkulu?
Waphendula wathi: Nithi kunjalo, ngiyena.Wamukelwa njengoNdodana kaNkulunkulu ku
· Mathewu 27:54 lapho bathi: Ngempela lo wayenguNdodana kaNkulunkulu.
· Marku
1:1 ibiza iVangeli njengeyikaJesu Kristu, iNdodana kaNkulunkulu.
· Luka 1:35 ithi lowo owayezalwa oNgcwele wayezobizwa ngokuthi iNdodana kaNkulunkulu.
Ukuqonda ukuthi uKristu uyindodana kaNkulunkulu kuwumbonakaliso
ovela kuNkulunkulu.
UMathewu 16:16-17 uSimoni Petru waphendula wathi, "Wena ungukristu, iNdodana kaNkulunkulu ophilayo." UJesu waphendula kuye wathi, "Ubusisiwe wena Simoni indodana kaJona, ngoba inyama negazi
akuzange kukudalulele lokhu, kodwa uBaba
wami osezulwini."
Futhi uMathewu 11:27 ithi:
Zonke izinto zinginikezwe nguBaba wami; futhi
akekho owazi iNdodana ngaphandle kukaBaba; futhi akekho owazi uBaba
ngaphandle kweNdodana nalowo iNdodana efuna ukumveza kuye.
Ngakho-ke uBaba uveza izinto kubantu
abathile azenzele uKristu, owabe esewaveza uBaba kubo.
Akukho okungabazeki ukuthi uNkulunkulu yedwa futhi unamandla
onke. Izaga 30:4-5 ziveza igama
likaNkulunkulu nokuthi unendodana.
Ubani okhuphukele ezulwini, wehla?
Ubani ophothule umoya
esandleni sakhe?
Ubani ogubuzele amanzi
ngengubo yakhe?
Ubani osungule iziphetho zomhlaba wonke?
Igama lakhe lingubani nelegama lonyana wakhe? Ngitshele uma ulazi.
Yonke indinyana kaNkulunkulu [ELOAH] akanasono: Uyisihlangu kulabo abathola induduzo kuye.
Ungengezi amazwi akhe, noma
uzokukhalimela futhi ukubonise ukuthi uyinkohliso.
IBhayibheli liyazichaza, kanti igama likaNkulunkulu linikezwa ngqo ngemva kombuzo, futhi kuyacaca ukuthi lo muntu akayona inhlanganisela kaBaba noNdodana, kodwa kunalokho unendodana. Ngaphezu kwalokho, iTestamente Elisha lisho ngokusobala ukuthi uBaba yena okufanele amukelwe njengoNkulunkulu. UKristu waxwayisa owesifazane waseSamariya kuJohane 4:21 ukuthi kwakuzofika isikhathi lapho bengasoze bakhonza uBaba nentabeni yakhe (eSamariya) noma eJerusalema. Kodwa uthi ngokusobala kuJohane 4:23
Kodwa-ke, isikhathi
siyafika, futhi sesifikile, lapho abakhonzi bangempela bezokhonza uBaba ngomoya nangangempela; ngoba uBaba ufuna
abakhonzi abanjalo.
UKristu lapha
uchaza ukuthi umgomo wokukhonza nguBaba, hhayi yena uqobo. Ngakho-ke
kuyihlazo ukusho ukuthi umuntu kufanele
akhonze uKristu ophakanyisiwe ngenxa yokuphazamiseka kweJohane 3:14 lapho Indodana yomuntu yayizophakanyiswa njengalokhu uMose aphakamisa ngayo inyoka ehlane. Inhloso yokubethelwa kwakhe esiphambanweni kwakuwukuthi umuntu abe nokuphila okuphakade,
hhayi ukuthi uKristu abe yinto
yokukhonza njengoba abaphambukayo bekholisa ngokungamanga. Empeleni, kusukela kulesi simiso esingamanga,
kuthiwa amaKristu akhonza umzimba negazi likaKristu e-Eucharist. Lesi senzo siyinkolo yezithombe ngokuphelele.
UMoya Oyingcwele
AmaTrinitarians aphikisa ukuthi uMoya Oyingcwele
ungumuntu wesithathu wobuNkulunkulu obuvaliwe. Lokho akulona iqiniso.
(Kucashunwe kuSitatimende
Sokholo LwobuKristu, (No. A1) amakhasi 1-4):
UMoya Oyingcwele
(Izenzo 2:4), yilowo mongo noma amandla kaNkulunkulu
uKristu athembisa ukuwathumela kwabakhulunywe ngabo (Jn. 16:7). Akayena umuntu kodwa ukunwetshwa
kwamandla aphilayo kaNkulunkulu. Yindlela esiba ngayo abahlanganyeli
bemvelo kaNkulunkulu (2Pet.
1:4), sigcwaliswe nguMoya oNgcwele (Acts 9:17, Eph. 5:18) ngaleyo
ndlela zonke izingane zikaNkulunkulu (Jobe
38:7; Roma 8:14; 1 Johane 3:1-2) futhi babe ngabazakwabo bakaKristu (Roma
8:17; Galathiya 3:29; Thithu
3:7; Hebheru 1:14, 6:17, 11:9; Jakobe 2:5; 1 Petru
3:7). Inyikwa nguNkulunkulu
kulabo abacela (Lk.
11:9-13) nabamlalela, ihlala
kulabo abagcina imiyalo kaNkulunkulu (1Jn. 3:24; Izenzo 5:32). UMoya oNgcwele uyisinduli ehola izinceku zikaNkulunkulu kuyo yonke iqiniso (Johane
14:16,17,26). UMoya oNgcwele
unikeza amandla okufakaza (Izenzo 1:8). Uphatha izipho njengoba kubhalwe ku-1 Abakhorinte 12:7-11 futhi unezithelo njengoba kuchazwe kuGalathiya 5:22-23 ezingabelwanga ngokulinganisela
(Johane 3:34 RSV; Roma 12:6). Uyindlela uNkulunkulu angagcina ngayo ekugcineni abe yikho konke, kukho
konke (1 Abakhorinte 15:28;
Eph. 4:6).
UMoya Oyingcwele
usebenza kusukela ngaphambi kobhapathizo. UMoya udonsa umuntu siqu kuNkulunkulu
ngoKristu (Heb. 7:25).
Izithelo zokuqala zoMoya zinikezwa umuntu siqu ekubhapathizweni
kusuka kuRoma 8:23 okusho ngokusobala ukuthi ukwamukelwa njengendlalifa akwenzeki kuze kube sekukhululweni
komzimba.
Ngakho-ke siyazalwa kabusha kodwa siyaqhubeka sikhula emoyeni nsuku zonke kuKristu uJesu kuze sifike ekuzukisweni kukaNkulunkulu. UMoya Oyingcwele uyimoya weqiniso (1 Johane 4:6, 5:6) futhi ngokukhuluma iqiniso kuyo yonke into sikhula sibe nguKristu, ikhanda lethu, kuyo yonke indlela (Eph. 4:15). Umoya oNgcwele uwumoya kaNkulunkulu (Rom. 8:14) nowomoya wokholo (2Cor. 4:13) ophenya zonke izinto futhi owaziyo zonke izinto (1Cor. 2:10-11; 12:3 ff).
Ngakho-ke uMoya oNgcwele akayona ingxenye ezimele kaNkulunkulu oyiThathu Kodwa Munye, kodwa uyindlela esisiza ngayo ukuba sibe ama-elohim. UMoya udlulisela kuNkulunkulu ukuqonda imicabango yethu kanye nobunjalo bethu bonke. Ukudluliselwa kuJesu Kristu njengomlamuleli nomphakathi wethu elohim noma theos (IHubo 45:6-7; Hebheru 1:8-9) kuvumela uKristu ukuthi asisize, asifundise futhi asiduduzise futhi kusivumela ukuthi sisebenzise amandla kaNkulunkulu. Umoya unika umuntu ngamunye izimfanelo uNkulunkulu azifunayo ukuze kuzuzwe umzimba njengoba kuchazwe ku-1 Korinte 12:7-11.
Umoya ungacinywa (1Thes. 5:19) ngokunganakwa noma ngokudabuka (Eph. 4:30) ngaleyo ndlela kuvuleka ithuba lokuzuza nokulahlekelwa kumuntu ngamunye.
Isithelo soMoya oNgcwele uthando oluvela kuGalathiya 5:22. Ngakho-ke, uma singazithandi omunye nomunye uMoya oNgcwele awubonakali.
UMoya yindlela esingakhonza ngayo uNkulunkulu njengoba kubhalwe kuFilipiya 3:3. Ngakho-ke angeke kube uNkulunkulu njengento yokukhonza futhi ngaleyo ndlela abe ngalingana noNkulunkulu uBaba. Ingumandla anika uKristu amandla. Ngakho-ke ungubaba Ophakade (Isaya 9:6) okukhona ububaba obuningi ezulwini nasemhlabeni (Ephesu 3:15). UKristu uba uBaba Ophakade ngokudluliselwa kwamandla.
Bonke laba babobaba noma imindeni babizwa ngegama likaNkulunkulu uBaba, okuyisizathu esenza sigobhe phambi kukaNkulunkulu uBaba, simkhuleka (Ephesu 3:14-15).
UKristu wayengowokuqala okukhulunywa ngaye ekudalweni. Ngaye zonke izinto zadalwa ezulwini nasemhlabeni, ezibonakalayo nezingabonakali, noma ngabe izihlalo zobukhosi noma ubukhosi noma iziphathimandla noma amandla, zonke izinto zadalwa ngaye futhi zidalelwe yena. Ungaphambi kwezinto zonke futhi kuye zonke izinto zihlanganiswa ndawonye (Kol. 1: 16-17). Kodwa kwakunguNkulunkulu owamzala futhi owathanda ukuthi ukudalwa kube khona futhi kuhlale kuKristu. Ngakho-ke uKristu akayena uNkulunkulu nganoma iyiphi indlela njengoba uNkulunkulu uBaba enguNkulunkulu futhi yena yedwa ongenakufa (1Tim. 6:16) ehlala phakade....
IBhayibheli libonisa ukuthi uNkulunkulu unguye uNkulunkulu noBaba kaKristu (kusuka kuRom. 15:6; 2Cor. 1:3; 11:31; Eph. 1:3,17; Col. 1:3; Heb. 1:1ff; 1Pet. 1:3; 2Jn. 3; Rev. 1:1,6; 15:3). UKristu uthola impilo yakhe, amandla nobubanzi bakhe ngomyalelo kaNkulunkulu uBaba (Johane 10:17-18).
UKristu ubeka intando yakhe ngaphansi
kweyo kaNkulunkulu, onguyise (Mat. 21:31; 26:39; Mk. 14:36; Jn.
3:16; 4:34). UNkulunkulu wanikela
uKristu okhethiweyo futhi uNkulunkulu mkhulu kunoKristu (Jn. 14:28) futhi mkhulu kunabo bonke
(Jn. 10:29). Ngakho-ke uNkulunkulu wathumela iNdodana yakhe eyodwa (monogene) emhlabeni ukuze siphile ngaye (1 Johane 4:9). UNkulunkulu nguye ohlonipha noma odumisa uKristu
(Johane 8:54), uNkulunkulu emkhulu kunoKristu (Johane 14:28).
UNkulunkulu uyitshe (sur) njengegodi yokumba noma intaba
lapho zonke ezinye zikhunjwe khona, itshe le-flint
likaJoshuwa 5:2 elisika uhlanga lwama-Israyeli, imbangela eyinhloko nephumelelayo (Duteronomi 32:4) [bona Maimonedes Guide of the Perplexed, Univ. of Chicago Press, 1965, Isahluko
16, amakhasi 42 nangaphezulu].
UNkulunkulu uyidwala lase-Israyeli, idwala losindiso lwabo (Duteronomi 32:15), idwala elibazalayo (Duteronomi 32:18,28-31). 1 Samuweli 2:2 ikhombisa ukuthi uNkulunkulu wethu uyidwala lethu, idwala elingunaphakade (Isaya 26:4). Kulo Litshe konke okunye kususwa
njengokuzalwa kwabazukulwane
baka-Abrahama ekukholweni (Isaya 51:1-2). UMesiya
ususwa kulo Litshe (Dan.
2:34,45) ukuze abuse izimfumo zomhlaba. UNkulunkulu uyidwala noma isisekelo lapho isisekelo sibekwa khona, futhi lapho uKristu
azokwakha khona iSonto lakhe (Mat. 16:18) nalapho yena uqobo
ephumula khona. UMesiya uyisikhoneni esiyinhloko seThempeli likaNkulunkulu, lapho abakhethiweyo benguNaos noma iNgcwele yezingcwele,
indawo yokugcinwa koMoya oNgcwele. Amatshe ethempeli wonke asikwe kuLitshe
elinguNkulunkulu, njengalokhu
uKristu asikwe, futhi anikezwe uKristu, ilitshe lokomoya (1 Kor. 10:4), ilitshe lokuhlasela nelitshe lokuhluleka (Roma 9:33) ukuze kwakhiwe ithempeli.
UKristu uyakha ithempeli ukuze uNkulunkulu abe yikho konke, kukho
konke (Eph. 4:6). UNkulunkulu unikele uKristu ukuba abe
yikho konke futhi kukho konke
(panta kai en pasin Kol.
3:11), ebeka zonke izinto ngaphansi kwezinyawo zakhe (1 Kor. 15:27), emenza abe inhloko
phezu kwazo zonke izinto ebandleni
eliyisitho sakhe, ukugcwaliseka kwakhe ogcwalisa konke kukho konke (Eph.
1:22-23). Lapho uNkulunkulu ebeka zonke izinto ngaphansi
kukaKristu, kuyabonakala ukuthi uNkulunkulu akabaliwe njengomunye walezo izinto abekwe
ngaphansi kwezinyawo zikaKristu (1Cor. 15:27) .
Lapho uKristu ezithoba zonke izinto, khona-ke uKristu uqobo uzazithoba kuNkulunkulu owabeka zonke izinto ngaphansi kukaKristu, ukuze uNkulunkulu abe konke kukho konke (panta en pasin 1Kor. 15:28 hhayi njengokwe-RSV). Ngakho-ke imfundiso yamaPlatoni efuna ukuhlanganisa uNkulunkulu noKristu eBumbaneni bayaphikisana neZibhalo. UKristu uzohlala ngakwesokudla kukaNkulunkulu, ngokuyala kukaNkulunkulu (Heb. 1:3,13; 8:1; 10:12; 12:2; 1Pet. 3:22) futhi babelane ngesihlalo sobukhosi sikaNkulunkulu njengoba abakhethiweyo babelana ngesihlalo sobukhosi esinikezwe uKristu (IsAmb. 3:21) esingesihlalo sobukhosi sikaNkulunkulu (IHubo 45:6-7; Heb. 1:8) noma lapho kubhalwe ukuthi uNkulunkulu uyisihlalo sakho sobukhosi (bona izincazelo ezifakwe ku-RSV).
UNkulunkulu, othumayo, mkhulu kunalowo othunywayo (Joh. 13:16), umkhonzi akakhulu kunenkosi yakhe (Joh. 15:20)
Kuyihlanya okukhulu kakhulu ukuphakamisa ukuthi isidalwa singazidela sona. Isenzo esinjalo, ngokwengqondo, ukuzibulala noma ngaphakathi kweTrinitariansimu, ukuzilimaza okungaphelele. Ngakho-ke lo mfundiso uyaphika ukuvuka kwabafileyo, ikakhulukazi okuvela ku-1 Korinte 15.
Ngakho-ke umehluko ekubethelweni esiphambanweni nasekuvukeni kwabafileyo uyimpoqo futhi uphelele. Ukuvuka kwabafileyo kwakumele kube ngenyama kufaka phakathi ukuguqulwa njengeMihlatshelo Yokuvunguza, kungenjalo akukho ukusindiswa futhi akukho mgubho oqhubekayo.
Ukulungiselelwa kukaKristu ukunyukela kuNkulunkulu wakhe nowethu, onguyise wethu (Johane 20:17), kwakuyiqiniso futhi kwakuhlukile. UKristu wazuza ikhono lakhe lokuba uNkulunkulu futhi wafinyelela ekugcwalisweni kobunkulunkulu ngokomzimba ngomsebenzi woMoya oNgcwele. Ngakho-ke imfundiso yobudodana evela ebhapathizweni iyiqiniso futhi iphelele.
Kodwa-ke, kunuNkulunkulu oyedwa wangempela, u-Eloah, kanti bonke abanye abakwa-Elohim bakhona ngokuthanda kwakhe nangokulalela igunya lakhe. Wonke amandla nezihlalo zobukhosi nobukhosi ezulwini nasemhlabeni kuzofakwa ngaphansi kwezinyawo zikaJesu Kristu ngomyalelo walobu bunjalo, onguye yedwa uNkulunkulu Omphezulu futhi okuyinto esiyikhonzayo.
Akusizi nhlobo ukwenza umehluko ekukhonzweni kwenu ngezimpawu zomzimba ezifana neSabatha nezinsuku ezingcwele eziqala ngePhasika. Uma le Bandla, noma yiliphi elinye iBandla, lithatha indlela ye-trinitarian noma ye-ditheist kuNkulunkulu futhi liphikisa ubukhosi bukaNkulunkulu Ophakeme Kakhulu ongunguNkulunkulu uBaba, isivele iyimpontsheni futhi ife ngokomoya. Ngaleso sikhathi ifinyelela lapho usunqume khona ukuthi ukuhlukanisa kumele kwenzeke, umugqa wakho osithi uwubeke esihlabathini, uzobe usuyichazela leyo simo ukuze yamukeleke futhi nawe ufe ngokomoya. Uzobe usuyisusa leyo mugqa uye emuva nje.
Ubizelwe ukukhonza uNkulunkulu Onamandla Onke ngesidlo senkabi soNdodana yakhe, uJesu Kristu. ISabatha nePhasika yizimpawu zalowo mkhuleko. Aziyona into ekunqumayo ekukholweni kwakho. U Nkulunkulu yedwa ungumgogodla wobunjalo bakho. Mkhuleke.
Isikhundla Esingenangqondo
SobuTrinitarians
AmaTrinitarians azama ukuqonda uNkulunkulu onamakhanda amathathu ngokusebenzisa igama lamaStoic elithi hypostases negama likaPlato elithi ousia elisho, empeleni, ingqikithi yokuba khona.
Igama elithi hypostases ekugcineni lafakwa emfundisweni yamaKatolika, laholela ezigwebo zokuthukwa (anathema) zamaKhonferensi aseChalcedon naseConstantinople II. Lesi sakhiwo saholela ekumemezelweni kweMonarchia neCircumincession. Isimemezelo sokuthi ubuNkulunkulu buhlukile kodwa abuhlukanisiwe siyisitatimende esiyisisekelo seMonarchia neCircumincession. Kuyiphutha ngokwefilosofi uma kubhekwa imisebenzi yesiNgisi. Ukusetshenziswa kwe-hypostases ne-ousia njengezisho kubonakala kuyizama yokumboza ukungahambisani. UbuNkulunkulu bubhekwa ngamaTrinitarians njenge-hypostases ezintathu ku-ousia eyodwa, kusetshenziswa amagama amaStoic namaPlatonic ukuzama ukwenza umehluko.
Abanye amaTrinitarians bazama ukuphika ukuthi uNkulunkulu uyisiBingelelo (Being) ngenhloso yokwethula okunye ukudideka ukuze bazivikele ezinsolweni zokungahambisani nomqondo, abazivikela ngokuthi konke lokhu kuyimfihlakalo. Ukuphika igama elithi 'iBingelelo' kuNkulunkulu nakuKristu ngempela kuphika ukuba khona kwabo, okuyinto engenangqondo. Ukuthi uNkulunkulu uyiMqondo Jikelele (noma uMphefumulo Jikelele) kuyamkhipha ngokuphelele ubuntu bukaNkulunkulu futhi kuphika ubuqiniso boNdodana kaNkulunkulu ngaphandle kokuthi iNdodana ukuba khona kwakhe kumemezelwa ngokomqondo njenge-hypostasis. Umdlalo wamagama ongawuniki uMsindisi ubuqiniso. Ngakolunye uhlangothi, uma kuqinisekiswa ubuqiniso boNdodana, khona-ke, lesi sifundo empeleni ukwephulwa okungakakhuli komyalo wokuqala.Ungabi nabanye o-eloah ngaphambi kwami.
Isidalwa lapha yi-YHVH Eloheik
(YHVH uNkulunkulu wakho) ohlonishwa kuHubo 45:7-8 njengoNkulunkulu owagcoba uNkulunkulu wase-Israyeli. Ngokuphakamisa elohim wethu ophakathi, omunye weSishayamthetho (IHubo 89:7), ezingeni lika-Eloah, uNkulunkulu uBaba, siphula umyalo wokuqala. Lona yisono sikaSathane owathi uyEl eBhodi lama-Elohim (Hezeki 28:2).
Imfundiso yeThathu isekelwe ochungechungeni lwezisekelo ezingamanga ezenzelwe ukuvumela ukuguqulwa kwemibono eyisisekelo. Lezi yilezi:
a) Ukuthi elohim njengeBubukhosi bukaNkulunkulu kubhekisela ezintweni ezimbili kuphela, kungahlukanisi phakathi kwe-Eloah nezidalwa eziningi kuhlanganise neKhonsili neNhlangano (Dan. 7:9 ff).
b) Kuthi lezi zinto ezimbili (noMoya) azikwazi ukuhlukaniswa empeleni noma emcabangweni futhi azichazeki kahle njengeZidalwa.
c) Ukuthi ukuba khona kukaKristu ngaphambi kokuba abe yinkabazwe kwakungeyona iNgelosi kaJehova.
d) Ukuthi uKristu wayeyindodana eyodwa kaNkulunkulu ngaphambi kokudala komhlaba (bona Jobe 1:6; 38:7).
e) Kuthi uKristu noSathane babeyizinkanyezi zekuseni ezimbili kuphela (bona Jobe 38:7; Isa. 14:12; IsAm. 2:28; 22:16)
f) UKristu ungunguNkulunkulu ngendlela efanayo uNkulunkulu angunguNkulunkulu ngayo, hhayi uNkulunkulu ongaphansi (Heb. 1:9) othunywe yiNkosi YamaSosha (Zech. 2:10-11). Ngakho-ke wenza abe yinto yokukhonza nokuthandaza okuphikisana ne-Eksodus 34:14 noMathewu 4:10 njll.
g) UKristu wayeyindodana eyodwa eyazalwa (monogenes theos & uion) hhayi uNkulunkulu oyedwa owazalwa nendodana (monogenes theos & uion) (Johane 1:18; 3:16; 1 Johane 4:9; bheka futhi uLuka 7:12; 8:42; 9:38; Hebheru 11:17 ukuze kuqhathaniswe). Wayengowokuqala okhwelelwe (prototokos) kuyo yonke indalo (Kol. 1:15) ngaleyo ndlela ukuqala kokudalwa kukaNkulunkulu (IsAmb. 3:14, hhayi ngokwe-NIV).
h) Ukuthi uKristu wayenobukhona obuhlukile ekuhlanganyeleni kwakhe nomuntu ngaleyo ndlela wayengathandaza kuye uqobo njengoNkulunkulu. Lesi siphakamiso ngempela siyaphika umehluko phakathi kukaBaba noNdodana kanye nakho konke ukuvuka kwabafileyo. Kuyinto ka-antiKristu (1 Johane 2:22; 4:3; 2 Johane 7).
i) Ukuthi uKristu noNkulunkulu babe nesifiso esisodwa nokuthi uKristu wayengenaso isifiso esihlukile ayesibeka ngaphansi kukaNkulunkulu ngokuzithoba ngokuzithandela, okuphikisana noMathewu 21:31; 26:39; Marku 14:36 noJohane 3:16; 4:34.
j) Ukuthi ubunjalo bukaNkulunkulu abuvumi nzuzo noma ukulahlekelwa kuKristu. Ngokwengqondo lokhu bekuzonqaba ukuvuka kwabangcwele njengoba kuchazwe ku-1 Korinte 15, nasemithembisweni yeBhayibheli kubakhethiweyo. IThathu-munye ifuna ukuqinisekisa ukuthi ubunjalo bukaNkulunkulu obunikezwe abakhethiweyo buhlukile endleleni obwabelwa ngayo uKristu.
k) Ukuthi uMoya oNgcwele unikwa ngokwezilinganiso ezibekiwe okuphikisana noJohane 3:34 (RSV) kanye noRoma 12:6.
l) Ukuvuma ukuthi uKristu wayengeke enze isono (kusukela esisekelweni esingamanga sokuthi imvelo kaNkulunkulu ayinakuzuza noma ilahlekelwe lutho kunokuba kusukela ekwazini konke kukaNkulunkulu, owayazi ukuthi uKristu ngeke enze isono).
m) Ukuthi uKristu wayefana ngokungokomoya noNkulunkulu ngendlela yokuthi wayelingana futhi engapheli noNkulunkulu, okuphikisana neFilipiya 2:6 kanye no-1 Thimothewu 6:16 okukhombisa ukuthi uNkulunkulu kuphela ongenakufa. Ubungapheli bukaKristu noma impilo ye-aioonion (1 Johane 1:2) nokuthi zonke izidalwa, kuhlanganise noKristu, zithola lokhu ekubeni kwakhe. Bobabili uKristu nabakhethiweyo baphuma endaweni efanayo (AmaHubheru 2:11 (RSV)), bethola ukuphila kwabo nokungapheli kwabo ngokulalela okunemibandela kuBaba (Johane 5:19-30) owadala sonke (Malakia 2:10-15). Njengoba uBaba enempilo kuye uqobo, kanjalo wanika iNdodana ukuba nempilo kuye uqobo (Johane 5:26), futhi thina siyizabelo ndawonye, sihlelwe ukuba nempilo kithi ngokwethu ngokugunyazwa kukaNkulunkulu.
n) Abakhethiweyo abangezona izindlalifa zikaNkulunkulu ngendlela efanayo uKristu ayindlalifa kaNkulunkulu ngayo, ngaleyo ndlela abangezona izindlalifa ndawonye okuphikisana noRoma 8:17; Galathiya 3:29; Thithu 3:7; AmaHubheru 1:14; 6:17; 11:9; Jakobe 2:5 kanye no-1 Petru 3:7.
o) Ukuuthi uNkulunkulu Ophakeme wehla enyameni wahlala phakathi kwabantu (okuvela ekufakweni kokuqamba amanga ku-1Timothy 3:16 ku-Codex
A. Lezi zifakelo ezingamanga zagcinwa ku-KJV futhi zashintshwa
zafakwa esingenisweni
se-NIV). Lesi sitatimende sokuthi uNkulunkulu Ophakeme wehla enyameni siphikisana noJohane 1:18 (noJn. 1:14 lapho kwakuyi-logos (noma iMemra) eyaba yinyama)
kanye nemibhalo eminingi ekwazisa uKristu kude noNkulunkulu Oyedwa Wangiqiniso (Eloah noma Theon, ongunguNkulunkulu uBaba), uNkulunkulu kaJesu Kristu (Johane 17:3, 20:17; 1 Korinte 8:6; 2 Korinte 1:3) omi egameni lakhe (Mika 5:5).
Imibono yokuthi uNkulunkulu ungomunye iyangqondwa kabi ngamaTrinitarians. IShema (Duteronomi 6:4) incazelwe ngokuningiliziwe kakhulu ukuze ihlolwe lapha
(bheka iphepha elithi UJoshuwa, uMesiya, iNdodana kaNkulunkulu (No. 134)). Isidalwa
esiseDuteronomi 6:5 singahlonzwa
njengoNkulunkulu OsePhezulu
Kakhulu, uNkulunkulu owagcoba uKristu njenge-Elohi yase-Israyeli eHubo 45:7. Ubunye bukaNkulunkulu, obudingekayo kuMonotheism, bungokohlelo olwandisiwe oluhlala ebumnyeni ngaphansi kwesifiso esisodwa esivumelana ngokobuqotho nangokuxhumana ngokomoya ngomoya namandla kaNkulunkulu (1 Kor. 2:4-14) okuthi ngoKristu kubhekiswe kuNkulunkulu (2 Kor.
3:3-4).
IThrijini iyaphika ukuhlanganiswa okudingekayo kuMonotheism futhi ngokwengqondo iyinkolo yezithixo eziningi. Kwenzeka ngoba ababusi abakuqondi, ngoba bengokwenyama (1 Kor.
2:8,14).
Imibuzo ongayibuza amaTrinitarians
Uma uNkulunkulu engumuntu oyedwa ezinhlawulweni ezintathu, noma abantu, njengoBaba, uNdodana noMoya oNgcwele, kwenzeka kanjani okulandelayo, njengoba kwenzeka ngokusobala kakhulu endabeni yeBhayibheli?
· ukuthi uJesu Kristu athole isambulo
kuNkulunkulu? IsAmbulo 1:1 sithi iSAmbulo sikaJesu Kristu uNkulunkulu alinike yena ukubonisa izinceku zakhe izinto okufanele zenzeke maduzane. Wathumela, waziveza ngengelosi yakhe enkosini yakhe uJohane.
· Ukuze uKristu ahlale esihlalweni sobukhosi sikayise?
(IsAmbulo 3:21) Kulowo
ophumelelayo ngizomnika ilungelo lokuhlala nami esihlalweni sami sobukhosi, njengalokhu nami ngaphumelela ngahlala nobaba wami esihlalweni
sakhe sobukhosi.
· Ngenxa yokuthi ikhanda likaKristu kunguNkulunkulu?
(1 Kor. 11:3) Kodwa ngifuna
nazi ukuthi ikhanda lomuntu wonke kunguKristu, ikhanda lomfazi kungowesilisa, ikhanda likaKristu kunguNkulunkulu.
· Ngenxa yokuthi uKristu wamemeza kuNkulunkulu?
(njengoba enze kuMat. 27:46; Mk. 15:34): Nkulunkulu
wami, Nkulunkulu wami, ungishiyeni ngubani?
· Ukuze uKristu anyuke aye kuNkulunkulu ngokweJohane 20:17?
UJesu wathi kuye, Ungangibambeleli, ngoba angikanyukeli kuBaba; kodwa hamba
kubazalwane bami, ubatshele ukuthi, 'Ngiyanyukela kuBaba wami nowenu, nakuNkulunkulu
wami nowenu'.
Ukuze bonke abaneMoya kaNkulunkulu babe oonkulunkulu?
KuJohane 10:34-36 uJesu wabaphendula wathi, Akubhalwanga yini emthethweni wenu ukuthi, 'Ngathi
ningoonkulunkulu'? Uma ebabize ngoonkulunkulu labo abafike kubo
izwi likaNkulunkulu - kanti iZibhalo ayinakwephulwa - kuthiwani ngalowo uBaba amkhethile
abe ngowakhe uqobo wam wamthumela
emhlabeni? Kungani-ke ningimangalela ngokuhlambalaza ngoba ngithi ngingumNdodana
kaNkulunkulu.
Isisho esithi 'iZibhalo ngeke ziphukwe' sifakazelwa lapha ukukhombisa ukuthi thina kumele
sibe ama-elohim nokuthi ikusasa lethu alinakuphukwa noma ukunqotshwa. UKristu angahlukaniswa kanjani nabanye nguNkulunkulu njengowakhe wamthandayo athunyelwe emhlabeni uma yena
enguNkulunkulu futhi kungekho abanye?
· Ukuze uKristu adalwe nguBaba?
Ukuze abe ukuqala (arche – hhayi umbusi
ngokwe-NIV) kokudala kukaNkulunkulu (IsAmbulo 3:14), isithombe sikaNkulunkulu
ongakabonakali, okokuqala ezidalweni zonke (Kholose 1:15).
AmaTrinitarians azama ukusho ukuthi i-arche ne-prototokos yizihloko ukuze agweme iziphetho ezicacile ezivela kule mibhalo uma
kuqhathaniswa no-1 Thimothi
6:16 okhombisa ukuthi
uNkulunkulu kuphela
ongenakufa.
· Ukuze
isidalwa sizale sona?
(Johane 3:16) Ngokuba
uNkulunkulu wathanda umhlaba kanjalo, wanikela ngeNdodana yakhe eyodwa ...· Kungani uBaba
kuphela okhona phezu kwazo zonke
izinto?
(Eph. 4:6) Unkulunkulu oyedwa nowuyise wabo bonke,
ongaphezulu kwabo bonke, ophakathi kwabo bonke, naphakathi
kwenu nonke.
Ngakho-ke lo mbhalo uyaphika ukuthi uBaba ukwiNdodana kanti iNdodana ikuBaba kuphela. Lobu budlelwano obuphindaphindayo buyafinyelela nakubakhethiweyo.
UJesu uyindodana kaNkulunkulu Omkhulu (Mk. 5:7) onguye uNkulunkulu wakhe noBaba wakhe (Kol. 1:3; 1Thes. 3:11), ehlukaniswe noNkulunkulu noBaba wethu (2Thes. 2:16). Ukuthi wathi uNkulunkulu unguyise akuzange kuzimenze alingane noNkulunkulu njengoba amaFarisi ephikise eJohane 5:18. Ngakho-ke isimangalo sobuthathu siwumbhixa ofanayo nalowo owamangalelwa ngakho uKristu ngaleso sikhathi. Lokhu kwenzeka kanjani?
· Uma kune-hypostases ezintathu, iziphiwo eziyisikhombisa zikaNkulunkulu zingavela kanjani (IsAmbulo 5:6)? Ingabe lezi zibuko eziyisikhombisa ezisemagxalabeni ayisikhombisa zengulube aziyizigaba eziyisikhombisa ezihlukene noma iziphathimandla ezithunyelwe ngaphansi kokuqondiswa kukaKristu njengeNguqukuze zilawule umhlaba?
· Singani isidalwa singazidela sona?
(1 Petru 1:19) Kodwa ngegazi eliyigugu likaKristu, njengelamawu eshadeyo ongenaso isiphako noma umbala ... abakholwa ngoBaba ngaye, owamvusa kwabafileyo wamnika udumo, ukuze ukholo nethemba lenu libe kuNkulunkulu. IRoma 5:15 ithi Ngokuba uma ngomuntu oyedwa ngenxa yesono somuntu oyedwa abaningi bafa, ngakho-ke umusa kaNkulunkulu kanye nesipho ngomusa womuntu oyedwa uJesu Kristu kwagcwela abaningi kakhulu. Ukukholwa nethemba lethu kuNkulunkulu, hhayi kuKristu, kodwa ngaye uKristu ngomoya ongumoya wokholo neqiniso.
· Kungaba kanjani ukuthi isidalwa sithandaze sithi futhi/noma sinikeze isidalwa esifanayo into ethile? Isibonelo:
(Lk.. 11:13) ... Ubaba wenu osezulwini uyobanika kangakanani uMoya oNgcwele labo abamcela!
(Johane 17:4)
... sengiyigcwalise umsebenzi
ongiphe wona.
(Johane 17:9) Ngiyabathandazela bona; angithandazeli
umhlaba, kodwa labo ongibanike; ngokuba bangowakho.
(1 Johane 5:10) ngoba akakholwanga ubufakazi uNkulunkulu abunikeze ngalo ngeNdodana yakhe.
· Isidalwa
singaba kanjani sikhulu kunaso uqobo?
(Johane 14:28) Nizwile
ngithi kini, Ngiyahamba, ngizobuya kini. Ukube ningangithanda,
nabe nizojabula ngoba ngithi, 'Ngiya kuBaba', ngoba uBaba mkhulu
kunami.·
Singani isidalwa singahlukaniswa kulokho esikwaziyo?
(Mat. 24:36) Kodwa ngalolo
suku naleso sikhathi akekho owaziyo, ngisho nezingelosi ezulwini, kodwa uBaba wami kuphela.
(Rev. 1:1) Isambulo
sikaJesu Kristu uNkulunkulu asinike yena ukubonisa izinceku zakhe izinto okufanele zenzeke maduzane.
Singabani isidalwa esingazimela sona?
(1Tim. 2:5) Ngokuba kunoNkulunkulu
oyedwa nomlamuleli oyedwa phakathi kukaNkulunkulu nabantu, umuntu uKristu Jesu.
(Gal. 3:20) Manje umlamuleli
akalungiseleli oyedwa kuphela, kodwa uNkulunkulu ungowedwa.
(1Jn. 2:1) ... sinommeli kuBaba, uJesu Kristu
olungileyo.
(1 Johane 2:22) Ubani
umqili ngaphandle kwalowo ophika ukuthi uJesu uyisKristu?
Ingu-Antikristu ophika uBaba NOMNdodana. Isidalwa singazithobela kanjani sona?
(Johane 10:18) ... Lo myalo
ngiwamukele kuBaba wami.
Singubani ongaphika imfundiso yakhe?
(Johane 7:16) Imfundiso
yami ayiyona eyami, kodwa ingeyalawo
ongithumileyo.
· Singubani okwenza ukuthi izidalwa ezimbili zibe nezifiso
ezihlukene kodwa zibe nomuntu oyedwa,
uKristu, olalela ophakeme, okungukuthi uNkulunkulu?
(Mathewu 7:21) Akasoze
bonke abangithi, 'Nkosi, Nkosi,' bangene embusweni wezulu; kodwa lowo
owenza intando kaye uBaba osezulwini.(Mat. 12:50) Ngoba noma ubani
owenza intando kaye uBaba osezulwini
ungumfowethu nodadewethu nomama wami.
(Mat. 26:39). O Baba, uma kungenzeka,
makudlule kimi le nkomishi; nokho
hhayi njengokuthanda kwami, kodwa njengokuthanda
kwakho.
(Mk. 3:35) Ngoba noma
ubani owenza intando kaNkulunkulu ungumfowethu nomfowethu nomama wami.
(Johane 4:34) Ukudla
kwami ukwenza intando yalowo ongithumile nokuqeda umsebenzi wakhe.
(1Thes. 5:18) ... kukho konke niyabonga ngokuba lokhu yintando
kaNkulunkulu kuKristu uJesu kini.
· Kungaba
kanjani ukuthi izingxenye zento eyodwa zibe ngaphansi
kodwa zilingana futhi zingunaphakade ndawonye futhi zisengengxenye yesakhiwo esandisiwe, okungukuthi umzimba kaKristu, ngaphandle kokuthi isimo esifanayo sandiselwe kuwo wonke amalungu omzimba?
· Kungaba
kanjani ukuthi isidalwa sizikhonze ngaphandle kokuba nezinkinga ezinzima zengqondo?
UNkulunkulu uyisihloko sokukhonza okushiwo ku-Isaya futhi kuphindwa nguKristu kuMathewu 15:10: "Bangikhonza
ngokungenamsebenzi; imfundiso
yabo imithetho nje efundiswe ngabantu."
(Lk. 4:8) Hamba
ngemuva kwami, Sathane! Ngokuba kubhalwe, 'Kumele ukhonze iNkosi uNkulunkulu wakho, futhi yena
kuphela okufanele umkhonze.
(Joh. 4:21-23)
... niyakhonza uBaba.
Nina niyakhonza enganimaziyo.
Thina siyakhonza engesazi, ngokuba insindiso ivela kwamaJuda. Kodwa sekuyafika isikhathi, futhi sesifikile, lapho abakhonzi bangempela bezokhonza uBaba ngomoya nangangempela; ngokuba uBaba ufuna
abanjalo abamkhonza.
(Efe. 3:14 -15) Ngenxa yalokhu ngiyagoba amadolo kuBaba weNkosi yethu uJesu Kristu,
okubizwa ngaye yonke imindeni esezulwini nasezweni
· Ingabe isidalwa esikhona yonke indawo ngokwe-hypostases singahamba futhi sibuye sisuke kuso?
(Johane 14:28) Nizwile ngithi kini, 'Ngiyahamba, ngizobuya kini.' Bengingathandani
nina, bengizojabula ngoba ngithi, ' Ngiya kuBaba,' ngoba uBaba wami
mkhulu kunami.
(Johane
16:27-28) ... futhi nikholwe
ukuthi ngiphuma kuNkulunkulu. Ngiphuma kuBaba ... Ngishiya umhlaba ngiya kuBaba.
· Ngokufanayo, kungani kungaba mkhulu kunokwakhe? Noma kungabonwa kanjani kodwa kuphikwe ukuthi akekho okwake wambona?
(Johane 6:46) Akukhona ukuthi kukhona umuntu owake wabona uBaba,
ngaphandle kwalowo ovela kuNkulunkulu; yena ubone uBaba.
(Johane 5:37) Futhi uBaba uqobo, ongithumile, ubufakazele ngami. Anikaze nizwe izwi lakhe
noma yinini, noma nibone isimo
sakhe.
· Kungani-ke
uNkulunkulu angaba nesimo kodwa engabi
nokubunjwa?· Singakanani isidalwa singazilalela futhi sibe yilokho
okucelwa ekuthandazeni kwaso?
(Johane 11:41-42) ... Baba,
ngiyabonga ukuthi ungilalele. Futhi ngiyazi ukuthi ungihlale ungilalela, kodwa ngenxa yabantu
abemi lapha ngikhulume lokhu, ukuze bakholwe ukuthi wangithumela.
Singabani isidalwa esingenamandla kodwa esincike kuso uqobo?
(Johane 5:19) ... Ngempela,
ngithi kini, iNdodana ayinakwenza lutho ngokwayo, ngaphandle kwalokho ebona uBaba ekwenza;
ngoba noma yini ayenzayo, nendodana nayo iyayenza ngokufanayo. Singabani isidalwa esingazilingisa sona uqobo.
Ungayinikeza
kanjani isidalwa igunya elizimele?
(Johane 12:49-50) Ngoba angikhulumi ngokwami; kodwa uBaba ongithumile unginike umyalo wokuthi ngisho ukuthini nokuthi ngikhulume ngani. Futhi ngiyazi ukuthi
umyalo wakhe uwukuphila okuphakade. Ngakho-ke, noma yini engiyikhulumayo, ngiyikhuluma njengoba uBaba engitshele ngayo.
Singakanani isidalwa singazithobela sona futhi sinikele ngento kuso?
(1 Kor. 15:28) Manje lapho zonke izinto
sezithobekile kuye, indodana nayo izothobeka
kuye owabeka zonke izinto ngaphansi
kwayo, ukuze uNkulunkulu abe yikho konke kukho
konke.
(1 Kor. 15:24) Kulandela ukuphela, lapho ezonikeza umbuso kuNkulunkulu uBaba, esephothule yonke imibuso nayo yonke
igunya namandla.
· Ngokufanayo, isidalwa
singawudlulisela kanjani amandla aso kwabanye?
(Johane 5:30) Mina
anginamandla ngami uqobo okwenza lutho.
Njengoba ngizwa, ngahlulela; nokwahlulela kwami kulungile, ngoba angifuni intando yami, kodwa
intando kaBaba ongithumileyo.
(Johane 5:19)
... Ngempela, ngithi kini,
iNdodana ayinakwenza lutho ngokwayo, ngaphandle kwalokho ebona uBaba ekwenza;
ngoba noma yini ayenzayo, neNdodana nayo iyayenza ngokufanayo.
· UKristu
angakubeka kanjani uMbuso kaNkulunkulu kuBaba uma bengumuntu
oyedwa?
(Mathewu 26:29) Kodwa
ngiyanithi, angeke ngiphinde ngisele isithelo somdiliwa kusukela manje kuze kufike lolo
suku engizosisela ngalo nani lisha embusweni
kababa.
(Mk. 10:15) Ngempela, ngiyanithi, noma ubani ongawamukeli umbuso kaNkulunkulu njengengane encane ngeke angene kuwo
nhlobo.
(Lk. 12:32) Ningesabi nina nqwaba encane;
ngoba kuyinto enhle kuBaba wenu
ukunika nina umbuso.
· Singabani abalingana ngobukhulu angathola okuthile okulethwe uBaba ukuze akwethule
kulabo abaphansi kwakhe?
(Lk. 22:29-30) Mina
ngiyaninika umbuso, njengalokhu uBaba anginike wona, ukuze nidle niphuze
etafuleni lami embusweni wami, nihlale ezihlalweni zobukhosi nilawule izizwe eziyishumi nambili zakwa-Israyeli.
Bangaba kanjani abakhethiweyo abafowethu bafate noKristu uma uKristu
eseyingcwele onobunkulunkulu
kusukela phakade? Kwakuyini noma kuyini okwakufanele bafudume?
(Roma 8:17) ...... futhi uma bengabantwana, khona-ke bangabafowethu bafate - abafowethu bafate bakaNkulunkulu nabafowethu bafate abahlanganyela noKristu
· Singabani
okungavuma noma okungaphika abanye phambi kwakhe?
(Mathewu 10:32-33) Ngakho-ke lowo ongivuma phambi kwabantu, nami ngiyomvuma phambi kukaBaba ophakazulwini; kodwa lowo ongiphika phambi kwabantu, nami ngiyomphika phambi kukaBaba ophakazulwini.
Singabuzwa ukuthi isidalwa singazithanda noma sizizonde kanjani ngendlela enencazelo ngaphandle kokuba kuyisimo sengqondo?
UJohane 15:23 ithi
Lowo ongizondayo uyamzonda noBaba wami. Nokho lokhu akunjalo ngoba bangabantu abayinye njengoba sibona kuJohane 5:20: Ngokuba
uBaba uyamthanda uNdodana, ambonise zonke izinto azenzayo
yena uqobo; futhi uzombonisa imisebenzi emikhulu kunaleyo, ukuze nimangale. Njengoba lokhu kunjalo, ingabe isidalwa esazi konke singavezwa
okuthile ngomunye umuntu esazi konke?
Ngakho-ke, ngokubheka lokhu okungenhla (kanye no-IsAmbulo 1:1), uKristu angaba kanjani esazi konke?
UNkulunkulu uyomoya. UJohane 4:24 uthi uNkulunkulu uyomoya: futhi labo abamkhuleka
kuye kumele bamkhuleke ngomoya nangangempela.
Umzamo wokufaka lesi sivumelwano sifundeke ngokuthi uNkulunkulu uyomoya awuxhaswanga yizihumusho ezithile zesiBhalo futhi awuhambisani nendlela ababezisebenzisa ngayo abafundisi bezinkolo ngaphambi kweNicene noma abahumushi babo. Lesi simangalo sihlose ukuqinisekisa ukuthi uNkulunkulu akayena umuntu oyedwa futhi akanamvelo
ethile. UNkulunkulu-ke wethulwa njengohlaka olubanzi noluhlala ngaphakathi kwezinto. Lokhu kuzodlula ubuthathu bube yiTheoloji Yenqubo.
UNkulunkulu unomndeni kusuka ku-Efesu 3:14-16 Ngalokhu-ke ngiyagoba amadolo kuBaba weNkosi yethu uJesu
Kristu, okubizwa ngaye yonke imindeni
esezulwini nasemhlabeni,
...AmaTrinitarians azama ukwenza uKristu noNkulunkulu babe Isidalwa esisodwa noma ukusho ukuthi
uKristu unguye uNkulunkulu ngokubhekisela kwimibhalo engamanga ekhulunywe ngayo ngenhla kanye nokuhunyushwa
kabi kukaJohane 1:1 okungenzeka ukuthi ngokunembile kungathiwa ekuqaleni kwakukhona iZwi, iZwi lalikhona
noNkulunkulu (Theon) futhi iZwi laliyi [uNkulunkulu
noma uNkulunkulu wethu] (theos).
Kubhekiselwa embhalweni kuJohane 2:19 njengokuthi uKristu wayenguNkulunkulu ngoba uthi
Bhidlizani lesi sithempeli,
ngizosisusa futhi ezinsukwini ezintathu.
Ukuphikiswa kwalesi sitatimende kutholakala evangeli elifanayo kuJohane 10:18 lapho uKristu ethi ngempilo
yakhe ukuthi
Akekho ongiyithatha kimi, kodwa ngiyibeka
phansi ngokuzithandela kwami; nginamandla okuyibeka phansi futhi nginamandla okuyivusa futhi. Leli myalelo ngilithole kuBaba wami.
Akukho okungabazeka ukuthi uKristu uyisigqila esingaphansi, esilalela futhi esithembekile kuNkulunkulu Oyedwa Wangempela. Ungumfowethu nomndeni wethu ekutholeni ifa esithembisweni sobukhosi bukaNkulunkulu. Nokho, asimkhonzi yena noma izimpawu
zakhe zomoya. Ngomyalelo wakhe sikhonza uNkulunkulu.
q